Home dezenvolvimentu OJE 2019 Montante Bo’ot Maibe la Fó Benefisiu ba Povu

OJE 2019 Montante Bo’ot Maibe la Fó Benefisiu ba Povu

186
0
SHARE
Deputada Bankada FRETILIN Nelia Menezes. Photo: Spesial

By: Hortencio SANCHES

THETIMOR-NEWS.com, DILI – Deputada bankada FRETILIN Nelia Menezes hatete, Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2019 ne’ebe Governu aloka bo’ot tebes no foin da-huluk istoria Timor – Leste hasoru maibe la fo benefisiu ba povu.

“Primeiro-Ministro Ita mós rekuñese katak Orsamentu ba tinan 2019 ne’e bót no lós duni iha istoria Timor-Leste ba dahuluk, ita halo proposta osan nebe bót hanesan ne’e MAIBÉ la fó benefisiu direta ba povu,” dehan Nelia iha diskusaun OJE 2019 iha Parlamentu Nasional, Tersa (11/12/2018).

Lider foin sae ne hatutan, “Primeiru-Ministru horseik ita rekuñese ho momós katak inkonsistensia ita bót nian diskursu durante sei núdar Prezidente-Repúblika no durante Aprezentasaun Programa ne’ebé ita ko’alia Programa mesak furak hodi halo investimentu ba hanesan EDUKASAUN, SAUDE, AGRIKULTURA maibé ohin realidade ne’e nakfilak ka la sai realidade iha OGE 2019 nian katak la fó beran forti ba area vital sira ne’e.

“Horseik ita dehan katak di’ak liu foti bót kedas agora nune’e depois tuir mai ita bele foti ki’ik fali, justifikasaun ne’e oinsa? HA’U hanoin ne’e lalós karik Sr.Primeiru-Ministru? Depois ha’u sei ko’alia kona-ba gastu tuir mai, maibé iha Audiensia lubuk ida ne’ebé ami Komissaun “signifika deptutadu PLP no AMP sira mos” hala’o ho parseiro sira hato momós katak: investimentu ba tasi mane ne’e investimentu inserteza, la klaru no laiha modelu dezenvolvimentu? Se ita gasta osan bót iha ne’eba mak seidauk hatene ho serteza nian retornu ekónomia no sosiál, ne’e hanesan fakar osan ba mota hodi sulin ba tasi ho saugati,” deputada ne’e dehan.

“Ita ko’alia investimentu hodi sosa asoêns Conoco Philips $350 Milhoens ho Shell nian $300 Milhoens, ne’e ita ko’alia partisipasaun katak SOSA atu partisipa iha kampu Greater Sunrise ne’e, kampu ne’ebé lolos ita nian hela “SOSA HIKAS BUAT NEBE ITA NIAN RASIK”, ita hatene ho klaru katak kontratu ba explorasaun kampo Greater sunrise ne’e nian kontratu sei remata iha 2021 ka 2022 tanba sa ita la husik kontratu nee remata depois ita haree posiblidade oinsa atu kontinua maibe ita ba tama lós iha momentu ida laiha
serteza nune’e, hau foti exemplu kampu KITAN: halo explorasaun mas depois tenki husik kampu refere, razaun ita bót sira rona katak mina nia folin tun nune’e para halo explorasaun ne’e razaun ida, razaun seluk mina iha kampu refere menus nune’e kompañia tenki husik kampu refere. TANBA SA ITA LA Haree razaun rua ne’e ba iha kampu GREATER SUNRISE? TANBA SA kompania bót hanesan Conoco Philips ho Shell fasil lós husik kampu ne’e? KETA MINA ATU MENUS KA MINA FOLIN KETA LADIAK IHA MERKADU KARIK KA KETA BUAT RUMA KARIK,” dehan lider foin sae ne’e.

ITA hotu tenki KLARU katak atu sosa ASOÊNS Conoco Philips ho SHELL nian nee núdar investimentu ida de’it, LA’ÓS Lori Kadoras ka seidauk Bele LORI KADORAS MAI TIMOR-
LESTE hanesan kampanha sira la’o lemorai dadauk ne’e. tanba sa ha’u dehan nune’e dala ida tan ami komisaun inklui deputado AMP iha audiensia aprezentasaun lubuk katak atu dada kadoras presiza mais de 21 Bilhoens nee downstream no ba upstream Se ita iha 2019 foti agora 2 Bilhones ne’e katak ita Timor oan nian osan [osan soberanu] ne’e hela de’it 15 Bilhoens.

Tanba ne’e, Primeiru-Ministru ita nian deklarasaun katak di’ak liu foti bót agora no tuir mai foti ki’ik fali, ne’e la konvensidu tebes. Tanba dada kadoras la’ós hanesan ita nian imaginasaun, la’ós hanesan buat ne’ebé fasil ita ko’alia ba povu. Dala barak ita ko’alia dada kadoras maibé ita la ko’alia gastu hira mak osan povu nian sei gasta ba? Ha’u ko’alia ne’e tanba iha PN hetan parecer ka hetan hanoin oi-oin husi parseiros oi-oin. tanba ne’e hau sujere di’ak liu ita bót sr.Primeiru-Ministru atu tetu didi’ak ita nain hanoin kona-ba liafuan importante ho urjenti tanba selae rua ne’e dala ida tan bele nakfila.

Ha’u rona deklarasaun oi-oin ne’ebé aprezenta too is bót katak reforsa Edukasaun, Saude, Agrikultura, bee no Sanementu, hau hanoin OGE koalia ida, ita hananu buat seluk, hanesan kanta karik lian la tama nein cocok ho kunci muzika ida. Sa tan resposta husi PM nian ne’ebé la konvensidu no laiha konsistensia ho Programa VIII Governu nian, Ita tenki realistiku iha Timor-Leste ida ne’e, Povu nian presiza mak saida? BUAT NEBE
IMPORTANTE MAK Kualidade Edukasaun, Bee mos nebe stabil, Eletresidade ne’ebé estavel/stabil, Estrada ne’ebé di’ak ba povu, Mercado ne’ebé di’ak, Seguransa Moris nebe seguru. Tanba sa ita la haré nee nudar prioriedade hodi tau investimentu bo’ot iha ne’e, maibé ba fali investimentu tasi Mane ne’bé inserteza “inserteza la’ós ha’u nia liafuan, maibé parseiro sira nian hanoin, INVESTIMENTU TASI MANE INSERTEZA.

Povo ne’ebé sei moris iha ki’ak no mukit hela tanba sa ita la halo investimentu ba area vital sira ne’e [reforsa kualidade edukasaun, saude ne’ebé di’ak, agrikultura ba povu ne’bé di’ak, Estrada ba povo ne’ebé di’ak]. Agora Primeiru-Ministru ita asumi núdar Executivu tanba sa la halo? Ita hein fali bainhira tan.

Editóra: Agida DOS SANTOS I COPPYRIGHT THETIMORNEWS © 2018

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here