Home nasional Xanana: Hau la Toma Posse Tamba Afeita, Hau Nia Partidu

Xanana: Hau la Toma Posse Tamba Afeita, Hau Nia Partidu

9498
0
SHARE
Prezidente AMP Kay Rala Xanana Gusmao. Photo: TTN/Hortencio Sanches

By: Hortencio SANCHES

THETIMOR-NEWS.com, DILI – Prezidente Koligasaun Aliansa Mudansa ba Progresu (AMP) Kay Rala Xanana Gusmao deklara, nia la partisipa hodi toma posse hanesan membru Governu da-ualu tanba afeita ba nia partidu ne’ebe Prezidente Republika la asseita nia membru nainhira ne’ebe tama iha membru Governu tanba konsidera koruptor koruptor.

“Hau nia partidu laiha istoria ami rekoinese tebes, foin mak tinan 11 maibe  kuandu hanesan  partidu ona no komfiansa hosi povu partidu mos  iha nia  dignidade, ami hatene dalan ne’ebe konstituisaun fo, Governu la depende ba  Prezidente maibe Governu depende ba  Parlamentu, nune’e ma kami sente katak Prezidente hakat liu tia nia responsabilidade,” dehan Xanana Gusmao liu hosi konferensia  imprensa ne’ebe halo iha Sede Nasional AMP Bairus dos Grillus, Kinta (12/07/2018).

Lider masimu ne’e hatutan, hanesan Prezidente AMP la tuir posse dalarua tanba responsabilidade no labele husik partidu no hatudu defende konstituisaun.

“Kona ba defende konstituisaun laos hau ona, maibe Prezzidente Republika, nia defende konstituisaun ita mos tenke buka aprende, le didiak hodi intende. Tanba ne’e mak hau nia ema nain hitu hakarak husu ba Prezidente oin nusa mak nia konsidera ami dehan kulpal tia ona,” dehan Xanana.

Tanba ne’e, mak eis  Primeiru Ministru ne’e hakerek kedan karta ba Tribunal Distrital Dili hodi esplika kona ba membru hirak ne’e komete duni kazu ou lae.

“Hau husu ba Tribunal ne’e tanba, ema hirak ne’e balun tama hotu iha  lista partidu nian ba eleisoens, tansa mak iha momentu ne’eba  ida kondenadu ona nusa Tribunal la hasai  kedan lista ne’e, laos fali Prezidente,” dehan lider karismatiku ne’e.

Hare ba karta resposta hosi Tribunal ba karta Xanana Gusmao nian ne’ebe hato’o, nia esplika, “Juiz  administrador Jose Maria de Araujo nia mak hatan mai hau nia karta kona ba membrus CNRT nian hirak ne’ebe naran iha hela lista instansius judisiais ne’e mak, hare ba baze de dadus iha sistena imformatika jestaun prosesual ninian katak Jacinto Gomez de Jesus akuzadu ho pratika krimi finansiamentu ilisitu partidu politiku, ida ne’e mai hosi malam daana iha 2012 ne’ebe  ami halo ho siarang lansung iha ne’eba kompainia sira mosu iha  hotune’eba promote hau sei fo 20 mil, 30 mil seluk tan hotu-hotu haruka ba konta bankaria partidu nian, rua mak la hatene prosesu haruka ho  sira nia naran lae, haruka fali ho kompainia nia naran ida  ne’e mak sai  krimi laos katak simu osan hosi meza  okos.”

Nune’e tribunal dehan kazu hirak ne’e konklui hotu ona no daudauk ne’e iha hela gabinete juiza titular ba kazu refere. Jacinto Rigoberto laiha kazu pendente seluk tan.

“Segunda sertidaun, sertifika katak depois ba  buka iha baze dadus Sistema informatiku jestaun prosesual kosta duni prosesu judisial, iha ne’eba Francisco Kalbuadi Lay akuzadu ba krimi finansiamentu ilijitu kona mos ba Jacinto ninian ne’e, maibe  prosedimentu  criminal ne’e deklara katak hotu no laiha buat ida, ne’e duni Kalbuadi laos arguidu iha buat sira seluk tan,” dehan Xanana liu hosi karta ne’ebe  responde hosi Tribunal.

Enkuantu, hare baze dadus Sistema informatiku jestaun prosesual kosta prsesu judisial krimi 302 2003, katak Virgilio Smith por akordam preferir iha 5 abril 2005  tranzitadu julgadu ho  pena tinan ida fulan ualu kadeia suspense ba tinan rua ho kondisaun atu selu tinan ida nia laran indimunizasaun 2.500 dolar pratika krimi ofensidu por de eklijensia.

Alende nain hira seluk laiha kazu ruma hosi Tribunal, nune’e sira husu ba Prezidente Republika atu toma responsabilidade.

Entretantu, Gastao Sousa no Marcos tanba kazu sei pendente duni iha Tribunal mak partidu deside troka ona sira nia naran hosi lista membru Governu.

“Tanba saida mak CNRT  hamrik metin, tanba jeneral Lere dehan radikaliza, hae ne’e laos radikaliza ita hotu buka intende tok konstituisaun, ami rona Lere dehan, agora mos ministru balun iha ona sekretariu estadu mos balun iha ona saida mak seidauk iha tanba sira balun deskonfiadu  dehan naok osan ne’e mak halo falta Governu ne’e liafuan jeneral Lere maibe ita tenke buka hatene buat hirak ne’e hotu krimi sira ne’e lao oinsa labele naran insulta ema sem  faktus,” deha Xanana.

Editóra: Agida DOS SANTOS I COPYRIGHT THETIMORNEWS © 2018

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here