Home edukasaun 30 Agostu, Loron Dahuluk Povu Timor – Leste Sente Demokrasia

30 Agostu, Loron Dahuluk Povu Timor – Leste Sente Demokrasia

296
0
SHARE
Francisco "Maucura" Dionisio Fernandes(tuur orasi hela), mate restu 12 Novembru ne'ebe kontinua luta ba ukun rasik an iha loron referendum 30 Agostu 1999, konesidu ho nia prezensa iha kampana referendum sempre orasi ho lian Ingles hodi habelar informasaun ba mehi povu Timor-Leste iha ukun rasik an. Photo: Dok Maucura

By: Hortencio SANCHES

Francisco Dionisio Fernandes “Maucura” wainhira simu rekonesementu ba nia involvimentu iha luta libertasaun Timor-Leste wainhira partisipa asaun 12 Novembru 1991. Rekonesimentu ne’ebe nia hetan maka Ordem Lorico Aswain. Photo: Dok Maucura

THETIMOR-NEWS.com, DILI – Mehi Povu Timor-Leste ba ukun rasik an ne’ebe uluk proklama ona liu hosi Francisco Xavier do Amaral iha 28 Novembru 1975, ikus bele restaura fali iha 20 Maiu 2002, hafoin Povu Timor-Leste hili dalan rejeita otonomia hodi hamrik nudar nasaun soberanu iha referendum 30 Agostu 1999 ne’ebe Eis Prezidenti Republika Indonezia, B.J Habibie fo liberdade ba povu Timor-Leste atu hili nia futuru rasik, simu otonomia espesial ou rejeita otonomia ne’ebe iha opsaun rejeita nian Timor-Leste ne’ebe uluk nudar provinsia Indonezia ba dala 27 tenki haketak an hosi Indonezia.

Ohin, 30 Agostu 2017, loron importante no istoriku teb-tebes ba povu Timor-Leste kompleta ona tinan 18. Maibe, hare’e ba situasaun agora loron ne’e laiha komemorasaun espesial ida hosi governu nu’udar orgaun ezekutivu ba lalaok governasaun nian.

Maski estadu rekonese loron referendum nu’udar loron feriadu nasional, Francisco Dionisio Fernandes alias Maucura, mate restu 12 Novembru nu’udar mos eis juru kampana CNRT (Conselho Nasional Resistensia Timorense) iha loron referendum senti triste wainhira hanoin hikas tinan 99, tamba povu barak mak lakon vida (mate, red) tamba det defende prinsipiu ukun rasik an.

Francisco Dionisio Fernandes “Maucura (No 3 hosi liman karuk) iha nia kareira diplomata wainhira assumi kargu diplomata iha Embaixada Timor-Leste iha Bankoke, Thailandia. Photo: Dok Maucura

“Nudar estudante no jovem ne’ebe involve iha klansdestina wainhira rona opsaun ne’ebe governu Indonesia fo mai ita povu Timor, hau kontenti no hare’e katak ita nia luta ba ukun rasik an to’o ona nia tutun (puncak) tamba hau fiar katak povu sei rejeita otonomia ho Indonezia. Hafoin vota no rona rezultadu, kontenti maibe triste tamba kolega barak, inklui povu barak mak mate tamba det hetan oho hosi milisia pro otonomia sira, ne’ebe hau hanoin ohin loron ita hotu tenki fo valor ba loron istoriku ne’e, inklui governu laos rekonese deit loron ne’e nu’udar loron feriadu nasional, maibe tenki iha mos seremonia homenagem karik la halo komemorasaun bo’ot, fo onra ba povu Timor-Leste no luta nain sira ne’ebe mate iha loron 30 Agostu to’o anunsia rezultadu,” dehan Maucura ba thetimor-news.com, Kuarta (30/08/2017), iha nia residensia Aimutin, Dili.

Maucura ne’ebe ha tempu kampana referendum nian konsege salva hosi ameasa milisia sira dala barak, sempre sura ho heroi Timor-Leste sira nia luta no agradese ba Maromak tamba to’o ohin loron bele goza independensia ne’ebe povu Timor-Leste sosa ho ran no rui ina nia prosesu ukun rasik an.

Tamba ne’e, maski ema barak agora mak goza ona independensia, nia husu ba ukun nain sira atu kontinua dezemvolve rai ne’e ba futuru ne’ebe povu hotu hanoin iha prosesu ukun rasik an nian katak moris diak ekonomikamente no iha hela fatin ne’ebe dignu ba povu sira.

Francisco Dionisio Fernandes “Maucura” hamutuk ho Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri ho nia compatriota 12 Novembru hasai foto hamutuk hafoin simu medalla Ordem Lorico Aswain ba sira nia involvimentu iha 12 Novembru 1991. Photo: Dok Maucura

“Se-se deit mak ukun, importante tenki hado’ok an hosi hahalok korupsaun, tamba korrupsaun ne’e mos halo povu terus. Hau hanoin maski sedauk iha governu foun, husu ba ukun nain sira iha governasaun atu kumpri sira nia promesa iha kampana eleitoral ne’ebe hato’o ba povu,” dehan diplomata Timor-Leste ne’e.

Ba nia loron referendum ne’e mos, nu’udar loron ba demokrasia hahu iha Timor-Leste, tamba liu hosi loron referendum povu Timor-Leste hahu fo nia deretu votu ba nia dezisaun hodi determina nasaun nian futuru.  

“Loron ne’e mos konsidera hanesan loron dahuluk povu Timor – Leste moris foun iha era demokrasia tuir ida idak nia lian hodi ejerse sira nia direitu ema ida ho votu ida,” dehan Maucura, uniku Timoroan ne’ebe halo intervensaun (orasi) iha kampana referendum nian ho lian Ingles.

Editóra: Agida DOS SANTOS I COPYRIGHT@2017

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here